[Rozstrzygnięcie]

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) potwierdził na kanwie Sprawy Weltimmo elastyczną koncepcję pojęcia prowadzenia działalności gospodarczej na obszarze przepisów o ochronie danych osobowych, odbiegającą od podejścia formalistycznego (zgodnie z którym przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie w miejscu, w którym jest zarejestrowane), co doprowadziło TSUE do konkluzji, że przedsiębiorca-administrator danych osobowych z siedzibą w jednym państwie członkowskim może podlegać również przepisom innego państwa członkowskiego dotyczącym ochrony danycho ile prowadzi on na terytorium tego innego państwa faktyczną i rzeczywistą działalność (choćby nawet drobną i niezależnie od formy prawnej), w której kontekście dokonuje się przetwarzania danych osobowych.

[Przyczyna odesłania]

Wniosek o wydanie przez TSUE orzeczenia prejudycjalnego został złożony w ramach sporu pomiędzy Weltimmo s. r. o. (Weltimmo), spółką z siedzibą na Słowacji, a Nemzeti Adatvédelmi és Információszabadság Hatóság (węgierski organ nadzorczy) w przedmiocie grzywny wymierzonej przez ten organ za naruszenie ustawy CXII z 2011 r. o prawie samodzielnego decydowania o wykorzystaniu informacji i wolności informacji (ustawa o informacji), transponującej do prawa węgierskiego dyrektywę 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz. U. L 281, s. 31; Dyrektywa).

[Podstawa prawna wyroku]

TSUE rozważał Sprawę Weltimo w szczególności w świetle preambuły i art. 4 ust. 1 lit. a) Dyrektywy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) Dyrektywy (a i po myśli motywu 18 preambuły Dyrektywy), każde państwo członkowskie stosuje, w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych, przepisy prawa krajowego przyjmowane na mocy tej dyrektywy, wówczas gdy przetwarzanie danych odbywa się w kontekście prowadzenia przez administratora danych działalności gospodarczej na terytorium państwa członkowskiego.

Motyw 19 Dyrektywy stanowi, iż prowadzenie działalności gospodarczej na terytorium państwa członkowskiego zakłada efektywne i rzeczywiste prowadzenie działań poprzez stabilne rozwiązania organizacyjne i że forma prawna prowadzonej działalności gospodarczej, niezależnie, czy jest to oddział lub filia posiadająca osobowość prawną, nie jest w tym względzie czynnikiem decydującym (zob.: wyrok Google Spain i Google, C‑131/12, EU:C:2014:317, pkt 48). Motyw ten określa ponadto, że w przypadku ustanowienia jednego administratora danych na terytorium kilku państw członkowskich, musi on zapewnić, w szczególności w celu uniknięcia obejścia przepisów krajowych, że każda z prowadzonych działalności gospodarczych będzie spełniać obowiązki wynikające z właściwego dla niej prawa krajowego.

[Przesłanki rozstrzygnięcia]

Komentowany tu wyrok TSUE z 1 października 2015 roku jest istotny zwłaszcza dla przedsiębiorstw, które zajmują się oferowaniem usług wyłącznie za pośrednictwem internetu. TSUE podkreślił, że zastosowanie przepisów prawa państwa członkowskiego innego niż kraj rejestracji może wynikać, po pierwsze, z tego, że działalność administratora danych (w której kontekście ma miejsce przetwarzanie danych osobowych) polega na prowadzeniu stron internetowych z ogłoszeniami o nieruchomościach dotyczących nieruchomości położonych na terytorium tego państwa członkowskiego i zredagowanych w jego języku, a w związku z tym ta działalność jest w głównej mierze, a nawet w całości, nakierowana na to państwo członkowskie; a po drugie, że administrator danych ma w tym państwie członkowskim przedstawiciela odpowiedzialnego za ściąganie należności powstałych w wyniku tej działalności oraz za reprezentowanie go w postępowaniu administracyjnym i sądowym dotyczącym omawianych danych.

[Tło faktyczne sprawy]

Już tylko na marginesie podsumuję okoliczności Sprawy Weltimmo; mianowicie, Weltimmo, będąca spółką zarejestrowaną na Słowacji, prowadziła stronę internetową z ogłoszeniami o nieruchomościach dotyczącymi nieruchomości położonych na Węgrzech i w ramach wspomnianej działalności przetwarzało dane osobowe ogłoszeniodawców. Z związku z tym, że ogłoszenia publikowane były bezpłatnie tylko przez jeden miesiąc, a następnie stawały się płatne, szereg ogłoszeniodawców zwróciło się za pośrednictwem poczty elektronicznej o usunięcie ich ogłoszeń, a jednocześnie dotyczących ich danych osobowych. Weltimmo nie usunęła jednak tych danych i zafakturowała usługi. W braku zapłaty faktur spółka przekazała dane osobowe ogłoszeniodawców agencjom ściągania wierzytelności.

Ogłoszeniodawcy złożyli skargi do węgierskiego organu nadzorczego. Organ ten stwierdził naruszenie przez Weltimmo ustawy o informacji i wymierzył tej spółce grzywnę o równowartości 32,000 EUR. Co istotne, węgierski organ nadzorczy uznał swoją właściwość na podstawie ustawy o informacji, w szczególności po uzyskaniu nieoficjalnej wiedzy od swego słowackiego odpowiednika, iż Weltimmo: (i) nie prowadzi żadnej działalności w miejscu swojej siedziby na Słowacji; (ii) kilkakrotnie przenosiła tę siedzibę z państwa do państwa; (iii) założyła dwie witryny z ogłoszeniami dotyczącymi nieruchomości, prowadzone wyłącznie w języku węgierskim; (iv) otworzyła rachunek w banku na Węgrzech do celów ściągania swoich należności i posiada w tym państwie członkowskim skrzynkę pocztową do prowadzenia bieżących spraw; a także (v) ma przedstawiciela na Węgrzech, który podobno próbował negocjować z ogłoszeniodawcami kwestię uregulowania niespłaconych należności.

Weltimmo niezadowolona z orzeczenia stołecznego sądu ds. administracyjnych i społecznych wniosła skargę kasacyjną, a sąd rozpoznający tą skargę postanowił zawiesić postępowanie i wystąpić do TSUE z szeregiem pytań prejudycjalnych.